ਕਾਂਗਰਸ 2027 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਚੰਨੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਮੰਨਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ

ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ ਨੂੰ 2027 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਜੋਂ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ‘ਸਮੋਕਿੰਗ ਗੰਨ’ ਸਬੂਤਾਂ, 10 ਕਰੋੜ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ ਅਤੇ 60 ਆਗੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਗਾਵਤ ਨੇ ਚੰਨੀ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ‘ਰਣਨੀਤਕ ਬੋਝ’ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

By Rakesh Raman
New Delhi | July 13, 2026

1. ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ: ਰੇਤ ਦੀ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮਾਈਨਿੰਗ ਦਾ ਮਾਮਲਾ (The Corruption Shadow: Illegal Sand Mining Scandal)

ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ 2027 ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਦੇਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਲੱਗੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦਾਗ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਇੱਕ ‘ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੌਤ ਦੇ ਵਾਰੰਟ’ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਠੋਸ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਹਨ ਜੋ ਚੰਨੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕੰਧ ਬਣ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।

ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ (ED) ਵੱਲੋਂ ਚੰਨੀ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਘੇਰੇ ‘ਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਛਾਪੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ‘ਸਮੋਕਿੰਗ ਗੰਨ’ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ 10 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਨਕਦੀ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਲਗਜ਼ਰੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ ਨੇ ਰੇਤ ਦੀ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਮਾਈਨਿੰਗ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਚੰਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ‘ਅਲਬਾਟਰੋਸ’ (ਗਲੇ ਦਾ ਪੱਥਰ) ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਤਾਰਨਾ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ।

ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਇਹ 10 ਕਰੋੜ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ ਚੰਨੀ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਲਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਜਨਤਾ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਦਾਗ਼ੀ ਆਗੂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਖਾਈ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਦੇਵੇਗੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਵਾਪਸੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਸੰਘੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਚੰਨੀ ‘ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਣ ਲਈ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

Also Read:

[ Punjab Congress Crisis: Channi’s Corruption Cloud ]

[ YouTube Podcast: ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਸੰਕਟ: ਚੰਨੀ ਉੱਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਬੱਦਲ ]

2. ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਬਿਊਰੋ ਦਾ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਅਤੇ ‘ਅਨਪੜ੍ਹ-ਬੇਈਮਾਨ’ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ (The Vigilance Net and Property Scandals)

ਮੌਜੂਦਾ ‘ਆਪ’ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਬਿਊਰੋ ਰਾਹੀਂ ਚੰਨੀ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ‘ਸਿਟਿੰਗ ਡੱਕ’ (sitting duck) ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਰੋਕੂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 17A ਤਹਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਮੰਗੀ ਗਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਚੰਨੀ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਹੁਣ ਸਿੱਧੀ ‘ਆਪ’ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ‘ਤੇ FIR ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

  ਚੰਨੀ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ 10 ਕਰੋੜ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ ਦਾ ‘ਅਲਬਾਟਰੋਸ’ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ 2027 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਡੋਬਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।

ਵਿਜੀਲੈਂਸ ਜਾਂਚ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੁੱਖ ਸਕੈਂਡਲ ਹਨ:

• ਆਮਦਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਇਦਾਦ (DA) ਦੀ ਜਾਂਚ: ਜਿੱਥੇ ਚੰਨੀ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ।
• ਗੋਆ ਜਾਇਦਾਦ ਸਕੈਂਡਲ: ਚੰਨੀ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਲੀਜ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਮਨਜ਼ੂਰੀ।

ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਉਸ ਕੌੜੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 40 ਦੇ ਕਰੀਬ ਆਗੂ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ “ਅਨਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਬੇਈਮਾਨ” (illiterate and dishonest) ਵਜੋਂ ਦੇਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਹੀ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦਲਦਲ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚੰਨੀ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਨਾ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।

3. ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਬਗਾਵਤ: ਸਰਕੂਲਰ ਫਾਇਰਿੰਗ ਸਕੁਐਡ (The Architecture of Mutiny)

ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ‘ਸਰਕੂਲਰ ਫਾਇਰਿੰਗ ਸਕੁਐਡ’ (circular firing squad) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ CM ਉਮੀਦਵਾਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੰਨੀ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ‘ਤੇ ਹੋਈ 60 ਬਾਗੀ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਨੇ ਹਾਈਕਮਾਂਡ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

  ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ‘ਸਰਕੂਲਰ ਫਾਇਰਿੰਗ ਸਕੁਐਡ’ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਕੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਬਗਾਵਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਅਸਲ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਐਮ.ਪੀ. ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੁਪਤ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਛਿਪੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਾਂਗਰਸ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਵੱਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੰਭਾਵੀ ਪਲਾਇਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਬਾਗੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਗਠਨਾਤਮਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ:

• ਵੜਿੰਗ-ਬਾਜਵਾ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਰਖਾਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ।
• ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ 2027 ਲਈ CM ਚਿਹਰਾ ਐਲਾਨਣ ਦੀ ਮੰਗ।

ਕੇਂਦਰੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਗੀਆਂ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਅਸਮਰੱਥਾ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਲੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਸੱਤਾ ਦੀਆਂ ਚਾਬੀਆਂ ਖੁਦ ਹੀ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ‘ਆਪ’ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਰਹੀ ਹੈ।

4. 2027 ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਚੁਣੌਤੀ: ਡਿਜੀਟਲ ਖਲਾਅ ਵਿੱਚ ਚੀਕਣਾ (Strategic Liability)

ਪੰਜਾਬ ਅੱਜ 4 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿਜਰਤ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਗੰਭੀਰ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਸਿਰਫ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ‘ਟਵਿੱਟਰ ਆਧਾਰਿਤ ਰਾਜਨੀਤੀ’ (Twitter-based politics) ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੰਨੀ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਮਕਬੂਲੀਅਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ‘ਝੂਠਾ ਪ੍ਰਚਾਰ’ (false hype) ਹੈ। ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਖਲਾਅ (digital void) ਵਿੱਚ ਚੀਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਵੋਟ ਅਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਚੰਨੀ ਨੂੰ 2027 ਲਈ ਚਿਹਰਾ ਬਣਾਉਣਾ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਜਾਲ (strategic trap) ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਪਾਰਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਘੇਰਨ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇਮਾਨਦਾਰ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਇਹ 40 “ਅਨਪੜ੍ਹ ਅਤੇ ਬੇਈਮਾਨ” ਆਗੂ ਸੂਬੇ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨਾਲੋਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੰਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ—ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਹਾਰ ‘ਤੇ ਮੋਹਰ।

By Rakesh Raman, who is a national award-winning journalist and social activist. He is the founder of a humanitarian organization RMN Foundation which is working in diverse areas to help the disadvantaged and distressed people in the society.